Capharnaüm | Kefernahum

Bu yıl Cannes Film Festivali’nde Jüri Ödülü’nü kazanan Capharnaüm (Kefernahum), Filmekimi salonlarında alkışlarla kapanış yapan filmlerden. Film, Beyrut’un kenar mahallelerinde hayatta kalmaya çalışan 12 yaşındaki Zain’in, ailesini onu dünyaya getirip böyle bir sefalete mahkum ettiği için dava etmesi ekseninde şekilleniyor. Elbette bu tarz bir hikâye anlayışının genel seyirci kitlesinin en zayıf noktalarından olan çocuk bakışından beslendiğini söylemeye gerek yok. Anne babasının küçük kız kardeşi Sahar’ı evlenmesi için ev sahibine satması üzerine evi terkeden Zain, hikâyenin olduğu kadar kameranın da odak noktasına dönüşüyor; onunla birlikte seyirci de mültecilerin, kaçak işçilerin, kimsesiz çocukların kol gezdiği Beyrut sokaklarında kah koşturuyor kah çöp tenekelerinin arkasına saklanıyor.

Yoksulluğun çocuk bakışına perçinlendiği bu anlayış tarihsel bir perspektifte İtalyan Yeni Gerçekçiliği bağlamında değerlendirilebilir. Hatta Zain’in etrafını çevreleyen kaos ortamıyla kurduğu ilişkilerde Rossellini’nin küçük Edmund’ının ayak izlerini takip ettiğini söylemek bile mümkün. Nitekim, Labaski ve ekibinin tercih ettiği dinamik, keskin geçişler yapmaktan kaçınmayan kamera kullanımın da yansıtılmak istenen atmosferin ruhuyla paralellikler taşıdığını unutmamak gerek.

Ancak Capharnaüm, her ne kadar biçimsel anlamda insanların ve toplumların hakikatini yakalamayı hedeflese de filmin yapay diyaloglarla süslenmiş kurgusu bu yapıyı dramatik etkiler oluşturma pahasına parçalıyor ne yazık ki. Zain’in ailesini dava etme sürecine gelene kadar yaşadıkları ile paralel biçimde aktarılan mahkeme sekansları filmin bir türlü çözülemeyen gerçekçilik – yapaylık ikileminin adeta altını çiziyor. Görsel düzlemde zaten film içinde mevcut olan durumları karakterlerin “Biz onlar için birer paçavradan ibaretiz” gibi sözlerle dile getirmesi, filmin doğallıktan ziyade seyirci duygulanımına hitap ettiğini kanıtlar nitelikte. Neorealist anlayışta çevresini yaşadığı travmalar aracılığıyla deneyimleyen film öznesi çocuk, Lapaski için bu travmayı sanal bir şekilde seyirciye hissettirmek için kullanılan bir nesneye dönüşüyor böylece. Sonuç? Alkışlar, gözyaşları ve sofistike bir kağıt mendil sineması…

capharnaüm ile ilgili görsel sonucu

 

Paylaş!